Novčana socijalna pomoć namenjena je osobama koje nemaju dovoljno sredstava za život i isplaćuje se mesečno. To je osnovni oblik novčane pomoći socijalno ugroženim osobama, koji se do nedavno zvanično zvao “materijalno obezbeđenje”.
Osnovni uslov za sticanje prava na novčanu socijalnu pomoć jeste da pojedinac, odnosno porodica ima mesečne prihode manje od punog iznosa socijalne pomoći. Uz to je potrebno da budu zadovoljeni neki dodatni uslovi, koji su detaljno objašnjeni uposebnom članku.
Iznos socijalne pomoći
Osnovni iznos novčane socijalne pomoći, dakle, za pojedince, odnosno nosioce prava na pomoć bez ikakvih drugih prihoda, krajem 2011. iznosio je 6.598 dinara.
Ovaj iznos se za svaku sledeću odraslu osobu u porodici uvećava za 50 odsto (3.299 dinara), a za maloletnika za 30 odsto (1.979 dinara). To znači da za bračni par bez dece pomoć iznosi 9.897 dinara, a za bračni par sa dvoje dece 13.855 dinara. Porodica sa više od šest članova ima pravo na pomoć za samo šest osoba.
U stvari, korisnicima se mesečno isplaćuje razlika između ovog iznosa i drugih prihoda koje ostvaruju (računa se prosek iz tri meseca pred početak dobijanja pomoći). Na našem primeru bračnog para sa dvoje dece, ako bi njihovi ukupni prihodi bili 10.000 dinara, njima bi na ime novčane pomoći mesečno pripadalo ukupno 3.855 dinara.
Ovi iznosi usklađuju se s rastom cena dva puta godišnje, 1. aprila i 1. oktobra.
Uvećana socijalna pomoć
Osobi koja je nesposobna za rad, odnosno porodici čiji su svi članovi nesposobni za rad, kao i samohranom roditelju sa detetom, iznos socijalne pomoći uvećava se za 20 odsto. Tako pomoć za pojedinca nesposobnog za rad iznosi 7.918 dinara, a za samohranu majku sa detetom 10.293 dinara.
Ko su članovi porodice?
Članovima porodice smatraju se supružnici i vanbračni partneri, deca i srodnici u pravoj liniji bez obzira na stepen srodstva (dede, babe, prababe, unuci, praunuci…), kao i srodnici u pobočnoj liniji do drugog stepena srodstva (braća i sestre nosioca prava), pod uslovom da žive u zajedničkom domaćinstvu.
Dete koje ne živi u porodici, a nalazi se na redovnom školovanju, takođe se smatra članom porodice.
Izvršilac nasilja u porodici ne smatra se članom porodice, odnosno, njegovi prihodi i imovina ne utiču na pravo žrtava nasilja u porodici da ostvare novčanu socijalnu pomoć ako ispunjavaju druge uslove.
Članom porodice staratelja smatra se i osoba sa smetnjama u razvoju, koja se u toj porodici nalazi na osnovu rešenja centra.
Povraćaj socijalne pomoći
Ako si nesposoban za rad, a postoji neki srodnik koji ne živi s tobom, ali je po zakonu dužan da te izdržava, dužan si da, ako si uspeo da naplatiš izdržavanje za period u kojem si dobijao i socijalnu pomoć, novčanu pomoć vratiš državi, do iznosa koji si primio na ime izdržavanja.
Mirovanje prava na socijalnu pomoć
Socijalna pomoć se ne isplaćuje tokom izdržavanja kazne zatvora duže od mesec dana ili tokom vremena provedenog na obaveznom lečenju od alkoholizma ili narkomanije, po odluci suda.
